Günümüzde pek çok bankacılık işlemini bankaya gitmeye gerek kalmadan, internet veya mobil bankacılık aracılığıyla gerçekleştirebiliyoruz. Özellikle 2020 yılında hayatımızın her alanında sağlanan hizmetlerin dijital dünyaya taşınmasıyla birlikte, sadece belirli bir bankanın altyapısına erişim sağlamamızı ve işlem yapabilmemizi sağlayan internet ve mobil bankacılığın çok daha ötesinde bir hizmet altyapısına ihtiyaç duyduğumuzu hissetmeye başladık diyebiliriz.
Açık Bankacılık Nedir?
Açık bankacılık (Open Banking), kullanıcılara daha iyi bir hizmet sağlayabilmek, finansal olanaklar sunabilmek adına kullanıcı verilerinin third party provider dediğimiz üçüncü parti sağlayıcılar ile paylaşıldığı bir platform olarak karşımıza çıkıyor. Bankalar; belirli kurallar çerçevesinde, kendi müşteri verilerine ulaşmalarını sağlayan uygulama programlama arayüzlerini (application programming interface yani API) üçüncü parti hizmet sağlayıcılar için yayınlıyor, üçüncü parti hizmet sağlayıcılar ise bu APİ’leri kullanarak yeni ve özgün projeler geliştirebiliyor.
3. parti hizmet sağlayıcılar, müşterilerin bankasıyla olan ilişkisinden bağımsız olarak gerçekleştirilen işleme aracılık etmektedirler. Müşterinin onayıyla birlikte ödeme işlemi başlatabilir, müşterinin hesabından para çekebilir veya banka hesap bilgilerini alarak müşterinin daha rahat işlem yapmasını sağlayabilirler.
Açık Bankacılık Uygulaması İlk Olarak Nerede Başladı?
İlk olarak Birleşik Krallık’ta gündeme gelen açık bankacılık uygulamaları, finans sektöründe teknolojinin gücüyle yeni bir ekosistem yaratmak, rekabeti ve fırsatları artırmak amacıyla geliştirilmiştir. İngiltere’de hayata geçirilen açık bankacılık yönetmeliği 2015 yılında Avrupa Birliği tarafından revize edilerek, Ödeme Hizmetleri Direktifi 2 (PSD2- Payment Services Directive 2) olarak sunulan yeni yönergede açık bankacılığın temelleri oluşturulmuştu. 2016 yılında İngiltere Rekabet ve Piyasalar Kurumu, ülkedeki 9 büyük bankayı ve hükümet tarafından lisans verilen girişimleri Açık Bankacılık Uygulama Kurumu (OBIE-Open Banking Implementation Entity) çatısı altında buluşturdu. Türkiye’de açık bankacılık uygulamaları, ilk olarak Avrupa Birliği’nde yürürlüğe giren PSD1’den esinlenerek 2013 yılında gündeme geldi. Daha sonra 6493 sayılı Ödeme ve Menkul Kıymet Mutabakat Sistemleri, Ödeme Hizmetleri ve Elektronik Para Kuruluşları Hakkında Kanun’daki, PSD2’de öngörülen açık bankacılığı da içeren değişiklikler, 1 Ocak 2020 itibarı ile yürürlüğe girdi.
Açık Bankacılık Hayatımızda Neleri Değiştirecek?
Aslında günlük hayatımızda aldığımız hizmetlerin pek çoğu çeşitli APİ’ler aracılığıyla sunuluyor. Örneğin; herhangi bir siparişi harita üzerinden eş zamanlı olarak takip etmemizi sağlayan uygulamalar Google APİ’lerini kullanıyor. Google bize hava durumu ile ilgili bilgi sağlarken, bu bilgileri üçüncü bir taraftan alıyor ve bunu APİ aracılığıyla gerçekleştiriyor. Bazı web siteleri veya mobil uygulamalarda Facebook / Google ile oturum açma seçeneğini görmüşsünüzdür. Bu hizmeti sağlayan uygulamalar, kullanıcıların sosyal medya hesaplarında gerçekten oturum açmak yerine, her oturum açma işleminde kullanıcının kimliğini doğrulamak için bu platformların API’lerinden yararlanır.
Açık bankacılık örnekleri günümüzde olduğu gibi gelecekte de pek çok alanda karşımıza çıkacak gibi duruyor. Bankalar müşterilerinin bile kendileriyle ilgili sahip olmadıkları pek çok veriye sahip. Bu veriler içerisinde; kredi kartı ile ne kadar market alışveri yaptıkları, hangi mağazadan yılda ne kadar harcama yaptıkları veya şirketlerin gerçekleştirdikleri yıllık harcamalar bulunuyor. Açık bankacılık uygulamaları sayesinde müşteri verilerinin üçüncü partilerle paylaşılmasıyla birlikte, tüketicilerin ihtiyaçlarınızı karşılayabilecekleri, kişiye özel, uygun fırsatlar sunulabilecek. Örneğin; x mağazasından yılda 1.000 TL alışveriş yapan bir kişi için sonraki alışverişlerinde yüzde 10 indirim uygulanabilecek. Karmaşık gibi görünse de aslında APİ’ler hayatımızı ve finansal yönetimimizi kolaylaştırmak için tasarlanmış önemli bir hizmet.
Açık Bankacılık platformumuzu hemen keşfederek, sunduğumuz kolaylıkların keyfini çıkarabilir ve siz de geleceğe yatırım yapabilirsiniz.